Pontlliw

Meseia

Aeth saith o aelodau’r côr i helpu Côr y Rhyd i ganu’r Meseia yn Gymraeg cyn y Nadolig.  Eglwys San Pedr oedd y lleoliad. Roedd y perfformiad, yn ôl pob sôn, yn llwyddiant mawr.

Roedd y gynulleidfa ar eu traed ar ddiwedd noson o ganu caboledig a chynhyrfus.  Yn yr hanner cyntaf, canodd y côr ‘Yno ar Hwyrddydd Ebrill’ ac ‘Ym Mhenrhyn Gwyr’, o waith Eric Jones ar eiriau Mererid Hopwood. Cafwyd eitemau hefyd gan y baritôn Eirian Davies a’r soprano Eirlys Myfanwy Davies, y ddau ymysg doniau ifanc gorau Cymru.  Y Parch Ddr. Desmond Davies oedd llywydd y noson, a rhoddodd anerchiad byr ar waith Uned y Galon, Ysbyty Glangwili. I’r uned hon yr aeth elw’r noson.

Er Hwylio’r Haul, gwaith a gomisiynwyd adeg Eisteddfod Eryri 2005, gymerodd y cyfan o’r ail hanner.  Robat Arwyn yw cyfansoddwr y gadwyn o 16 o ganeuon syn coffáu Llywelyn yr Ail, a cherdd farwnad Gruffudd ab yr Ynad Goch yn ganolog i’r darn.

Helen Gibbon arweiniodd y côr, gyda John Evans ar y piano, Christopher Davies ar yr allweddellau, Iestyn ar y drymiau a Stephan Alun yn llefarydd.

Dathlodd y côr Gwyl Ddewi gyda noson Cawl a Chân.  Canodd y côr 9 o ganeuon a chafwydd datganiad gwych gan Helen, yn ôl ei harfer. Mwynhaodd y gynulleidfa niferus gawl, bara brith, caws a phice ar y mân . Cynhaliwyd y noson nos Sul, Chwefror 27 yn Nhy Tawe. 

Sefydlwyd Côr Tŷ Tawe yn 1990 yn gôr pedwar llais i siaradwyr Cymraeg a dysgwyr Abertawe a’r cylch. (Tŷ Tawe yw canolfan Gymraeg Abertawe.)

Helen Gibbon, athrawes o Gapel Dewi, yw arweinydd y côr. Mae hi wedi ennill y wobr gyntaf ar ganu soprano bedair gwaith yn yr Eisteddfod Genedlaethol. Ei chefnder, John Evans, a fu’n athro chwythbrennau, yw cyfeilydd y côr.

Mae’r côr yn canu amrywiaeth o alawon gwerin, emynau a chaneuon modern a darnau clasurol.  Cychwynnodd y côr yn gôr i bobl ifanc, ac mae’n dal i roi lle amlwg i’r aelodau iau.  Mae’r côr wedi codi arian i sawl cronfa elusennol, gan gynnwys cronfa goffa Sera Leyshon a oedd yn aelod o’r côr, a chronfa Yogi, o’r Bala.

Mae’r côr yn croesawu aelodau newydd: cysylltwch os ydych chi’n gallu canu – mae’r manylion cyswllt yn yr adran ‘Cysylltu’ > ‘Ymuno’.

Mae’r côr hefyd yn croesawu ceisiadau ar gyfer cyngherddau: mae’r manylion yn yr adran ‘Cysylltu’ > ‘Trefnu cyngerdd?’

Bu’r côr yn cynnal cyngherddau ledled de Cymru, ac enillodd y gystadleuaeth i gorau bach yng Ngŵyl Ban-Geltaidd Iwerddon bedair gwaith.

Teithiau tramor

Taith i Gdansk, Gwlad Pwyl, oedd uchafbwynt 2009 i Côr Tŷ Tawe.  Aeth 22 o gantorion ar y daith, Ebrill 14-19, a chanu yn y Brifysgol yn Gdansk a hefyd yn un o eglwysi mawr y maestrefi.  Roedd y gwesty ger sgwâr Solidarnosc. Cafwyd cyfle i weld canol y dref a ailadeiladwyd yn gain ar ôl dinistr y rhyfel.  Mae rhagor am y daith hon i’w weld ar dudalen Hanes/Lluniau wefan.

Mae’r côr hefyd wedi teithio’n eang, gan gynnwys cyngherddau yn yr Almaen, Awstria, Gwlad Pŵyl, a Phrâg, lle y canodd mewn cyngherddau yn Eglwys St Nicolas, ar yr hen sgwâr, ac yn neuadd y dref, Nusle. Bu’r côr ar daith i Awstria a’r Almaen yn 2004 gyda chyngherddau yn eglwys gadeiriol Salzburg, Mondsee, Zell am See a Grafing ger Munich.

Yn 2005 teithiodd i Berlin a Wittenberg, ac yn 2007 bu’n canu yn eglwys gadeiriol Barcelona, eglwys abaty Montserrat ac eglwys St Pacia.

Elgar yn Gdansk

Trist yw gorfod cofnodi marwolaeth Elgar Morris, gwr Eleri a thad Elid ac Emyr, y tri ohonynt yn aelodau ffyddlon o’r côr. Roedd Elgar yn gefnogwr brwd, a mwynhaodd sawl taith dramor yng nghwmni’r côr. Fe’i cofir yn wr diymhongar, bonheddig, eang ei wybodaeth a’i ddiddordebau, ac fel hoff gyfaill aelodau’r côr.

Cafwyd eitemau gwych gan Gwenllian Llyr ar y Delyn, Eleri Gwilym a Helen Gibbon yn unawdwyr.  John oedd wrth y piano, a chanodd y côr ddetholiad o ganeuon Cymraeg diweddar a thraddodiadol.